ΟΗΕ: Η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να απειλήσει την ανθρωπότητα
Σαφή προειδοποίηση για τους κινδύνους της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης απηύθυνε στις 7 Σεπτεμβρίου 2026 ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ. Μιλώντας στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη, κάλεσε κυβερνήσεις και τεχνολογικές εταιρείες να θεσπίσουν ισχυρές εγγυήσεις ασφάλειας προτού οι δυνατότητες των συστημάτων ξεπεράσουν τα διαθέσιμα μέτρα ελέγχου.
Ο Τουρκ δήλωσε ότι συμμερίζεται την ανησυχία στελεχών της βιομηχανίας σύμφωνα με την οποία η προηγμένη AI θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμη και υπαρξιακό κίνδυνο για την ανθρωπότητα. Το μήνυμά του δεν περιορίστηκε σε ένα μακρινό ή θεωρητικό σενάριο. Εκπρόσωπος του γραφείου του εξήγησε ότι αστοχίες ισχυρών συστημάτων μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα σε κρίσιμες υποδομές, βασικές υπηρεσίες, επικοινωνίες και δημοκρατικούς θεσμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ταχύτητα με την οποία εξελίσσονται τα λεγόμενα συστήματα αιχμής. Σύμφωνα με το Reuters, ο ΟΗΕ θεωρεί ότι πρόσφατες επικίνδυνες συμπεριφορές αυτόνομων πρακτόρων έδειξαν πως οι νέες δυνατότητες μπορούν να αναπτύσσονται γρηγορότερα από τους μηχανισμούς προστασίας. Αυτό ενισχύει την ανάγκη για δοκιμές, συνεχή εποπτεία και σαφή όρια πριν από την ευρεία διάθεση νέων μοντέλων.
Ο Ύπατος Αρμοστής εξέφρασε επίσης προβληματισμό για τη συγκέντρωση μεγάλης ισχύος γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη σε πολύ μικρό αριθμό προσώπων και εταιρειών. Ζήτησε από τις χώρες που φιλοξενούν βασικές υποδομές AI, αλλά και από εκείνες που συμμετέχουν στις αλυσίδες εφοδιασμού της τεχνολογίας, να συμφωνήσουν τουλάχιστον σε κοινές κόκκινες γραμμές. Μια τέτοια συνεννόηση θα μπορούσε να καλύπτει τις απαγορευμένες χρήσεις, την ανθρώπινη επίβλεψη και την ευθύνη όταν ένα αυτοματοποιημένο σύστημα προκαλεί ζημιά.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή μεταφέρει τη συζήτηση από τις γενικές αρχές σε ένα αίτημα διεθνούς συντονισμού. Η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται από εταιρείες με παγκόσμια εμβέλεια, ενώ οι κανόνες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εθνικοί ή περιφερειακοί. Έτσι, ένα σύστημα μπορεί να εκπαιδεύεται σε μία χώρα, να στηρίζεται σε εξοπλισμό και δεδομένα από πολλές άλλες και να χρησιμοποιείται ταυτόχρονα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το κρίσιμο σημείο της ομιλίας είναι ότι η καινοτομία και η ασφάλεια δεν παρουσιάζονται ως αντίθετοι στόχοι. Ο ΟΗΕ ζητά η τεχνολογική πρόοδος να συνοδεύεται από πρακτικούς ελέγχους, διαφάνεια και λογοδοσία, ώστε οι εφαρμογές AI να υπηρετούν τους ανθρώπους χωρίς να υπονομεύουν θεμελιώδη δικαιώματα ή τη λειτουργία της κοινωνίας.
Πηγές: Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα
— https://www.ohchr.org/en/statements-and-speeches/2026/09/high-commissioner-turk-updates-human-rights-council-human-rights
Reuters — https://www.reuters.com/technology/ai-could-pose-existential-risk-humanity-un-rights-chief-warns-2026-09-07/
