ΕΕ: Υποχρεωτική διαφάνεια για περιεχόμενο τεχνητής νοημοσύνης από τις 2 Αυγούστου
Νέο πλαίσιο διαφάνειας τίθεται σε εφαρμογή στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τις 2 Αυγούστου 2026, καθώς ενεργοποιούνται οι υποχρεώσεις του άρθρου 50 του AI Act. Οι κανόνες αφορούν τόσο τους παρόχους συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης όσο και όσους τα χρησιμοποιούν επαγγελματικά για τη δημιουργία ή τη δημοσίευση περιεχομένου.
Στόχος της ευρωπαϊκής ρύθμισης είναι να μπορεί ο πολίτης να αναγνωρίζει πότε επικοινωνεί με σύστημα τεχνητής νοημοσύνης και πότε μια εικόνα, ένα βίντεο, ένα ηχητικό αρχείο ή ένα κείμενο έχει παραχθεί ή υποστεί επεξεργασία με AI. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι οι πάροχοι πρέπει να σχεδιάζουν τα συστήματά τους έτσι ώστε ο χρήστης να ενημερώνεται όταν αλληλεπιδρά απευθείας με τεχνητή νοημοσύνη, όπως συμβαίνει με ένα chatbot.
Παράλληλα, το συνθετικό ή επεξεργασμένο περιεχόμενο θα πρέπει, όπου προβλέπεται, να φέρει σήμανση σε μηχανικά αναγνώσιμη μορφή. Η τεχνική αυτή απαίτηση αποσκοπεί στο να διευκολύνει τον εντοπισμό του περιεχομένου από πλατφόρμες, εργαλεία επαλήθευσης και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα deepfakes, καθώς και σε κείμενα που δημιουργούνται ή τροποποιούνται από AI και δημοσιεύονται για ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος χωρίς ανθρώπινο έλεγχο ή συντακτική ευθύνη.
Για εκδοτικούς οργανισμούς, ιστοσελίδες ενημέρωσης και επαγγελματίες δημιουργούς, η αλλαγή σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει σαφής εσωτερική διαδικασία: καταγραφή των εργαλείων που χρησιμοποιούνται, έλεγχος της προέλευσης του υλικού και κατάλληλη ενημέρωση του κοινού όταν το περιεχόμενο εμπίπτει στις νέες υποχρεώσεις. Η ανθρώπινη συντακτική εποπτεία παραμένει κρίσιμο στοιχείο, επειδή οι ευρωπαϊκές οδηγίες διαχωρίζουν το αυτοματοποιημένο περιεχόμενο από δημοσιεύσεις που έχουν περάσει από ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο.
Η Επιτροπή έχει επίσης δημοσιεύσει εθελοντικό Κώδικα Πρακτικής, ο οποίος προσφέρει συγκεκριμένα βήματα συμμόρφωσης. Η συμμετοχή στον κώδικα δεν είναι υποχρεωτική, όμως οι οργανισμοί που δεν τον ακολουθούν οφείλουν να μπορούν να αποδείξουν με άλλον επαρκή τρόπο ότι τηρούν το άρθρο 50.
Υπάρχει περιορισμένη μεταβατική περίοδος έως τις 2 Δεκεμβρίου 2026 μόνο για την τεχνική σήμανση και ανίχνευση από συστήματα παραγωγικής AI που είχαν ήδη διατεθεί στην αγορά πριν από τις 2 Αυγούστου. Περιεχόμενο που δημιουργήθηκε και δημοσιεύτηκε πριν από την έναρξη εφαρμογής δεν χρειάζεται να επισημανθεί αναδρομικά, αν και η εθελοντική επισήμανση ενθαρρύνεται.
Την επιβολή των κανόνων θα αναλάβουν κυρίως οι αρμόδιες εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς. Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν τα 15 εκατ. ευρώ ή το 3% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας επιχείρησης, με πρόβλεψη αναλογικότητας για μικρότερες εταιρείες.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 του AI Act
